Zatvoren 8. MikroFAF

Završen 8. Mikro FAF: LOUD EDITION

Nakon trodnevnog takmičarskog i revijalnog programa u Muzeju Jugoslovenske kinoteke, u subotu 14. oktobra zatvoren je osmi međunarodni festival „uradi sam“ i nezavisnog kratkog filma – MikroFAF.

Članovi žirija, Dejan Petrović, Filip Ćetković i Marko Grba Singh, dodelili su sledeće nagrade:

„Uradi sam“ kategorija: 

Remek-delo, Jelena Novaković , Srbija – Mikropolis nagrada

Super Popara u službi građana, Đorđe Petrović – Posebna pohvala žirija

Nezavisni film:

Intervention of Evil, Yazid Mohammad, Singapur – Mikropolis nagrada

Citizens, Marc Nadal, Španija – Posebna pohvala žirija

Loud film: 

A letter from Leticia, Irene Blei, Argentina  – Mikropolis nagrada

Pobednik, Nemanja Jovanov, Srbija  – Posebna pohvala žirija

Posebne pohvale dodeljene su i sledećim kratkim filmovima:

San, Marko Tomović, Srbija – Posebna pohvala za eksperimentalni film

Dartmoor Interlude, Amy Cutler, Engleska – Posebna pohvala eksperimentalni film

Šuster, Nenad Marinković – Posebna pohvala za dokumentarni film

Posetioci Osmog MikroFAF-a su imali priliku da pogledaju 71 film različitih žanrova, formi i produkcijskih uslova iz zemalja širom sveta. U takmičarskom programu prikazana su 63 filma, dok je revijalni program obuhvatio filmove projekta „Moj krupni plan“ – inkluzivnih filmskih radionica za mlade, kao i  izbor filmova sa Međunarodnog studentskog filmskog kapma „Interakcija“.

U ovogodišnjoj selekciji veliku pažnju su privukli filmovi veoma mladih autora iz Srbije, dosta debitantskih filmova, kao i nezavisni filmovi profesionalaca iz celog sveta. 

S obzirom da ovogodišnje izdanje festivala nosi epitet Loud Edition, pored brojnih utisaka koje su ostavili angažovani filmovi, moglo bi se reći da je glavni utisak da umetnici neće odustati od izražavanja kroz filmsku formu bez obzira na teške okolnosti.

Nakon dodele nagrada, autori i posetioci su nastavili razmenu utisaka i druženje u Klubu Perka.

Klikni na fotografije.

Program 8. MikroFAF-a

8. MIKROFAF: LOUD EDITION

Muzej Jugoslovenske kinoteke 12-14. Oktobar 2017.

Kosovska 11, Beograd

12.10.2017. ČETVRTAK

18H

Citizens / Marc Nadal / Španija   15:00

Tri heroja / Kristina Milosavljević / Srbija   06:20  

Šuster / Nenad Marinković / Srbija   04:45

Shala / João Inácio / Brazil   10:00

Parking / Luka Palić / Srbija   08:24

19H

Raskršće / Đorđe Ivanković / Srbija   05:28

She is I / Aleksandar Tokin / Srbija   09:17

Four Postcards to Marta / Herman Talavera / Španija   10:03

Story about Milenko Pavlović / Nastas Krnjaja / Srbija   03:11

Blindly / Valérian Denis, François Saintin / Francuska   07:41

Ljubav bez predrasuda / Đorđe Kovačević / Srbija   08:00

20H

Stanica / Filip Stojiljković / Srbija   03:42

Skok / Lidija Antonović / Srbija   15:10

Hemi – JNT / Hemi Behmoaras / Turska   03:39

Mi / Tamara Bročić / Srbija   10:00

Harry-A.K.A Bullet Baba / Rohit Bhardwaj / Indija   04:05

September 1963 / Dragan Mileusnić / Srbija   04:00

Dream executioner / Darwesh Omer / Irak   14:45

21:15H

To Leave or to Stay / Martin Brozers / Francuska   10:00 

Embrio on the Road / Aleksandar Joksimović / Srbija   05:00

Bela noć / Dragana Nikolić / Srbija   05:12

Teret / Stefan Teofilović / Srbija   08:00

Agelasta / Sara Gracia Jiménez / Španija   04:00

Pobednik / Nemanja Jovanov / Srbija   12:04

What Dreams May Come / Edis Tursić / BiH   02:31

San / Novak Požarev / Crna Gora   01:56

13.10.2017. PETAK

18H

Pasji život / Aleksandar Novaković / Srbija   02:46

Sedeti / Anica Ražnatović / Srbija   07:47

Pokret / Ivana Nedeljković / Srbija   01:53

Wu Wei (Non-Action) / Bill Sandidge / SAD   02:33

Super Popara u službi građana / Đorđe Petrović / Srbija   05:14

Dear Goddess/ Ema Rose, Emma Guy / SAD   08:28

Kratak omaž ludilu / Anastas Stojilović / Srbija   02:26

The Underground Artist / Sean Lindert / SAD   03:17

Nikad ne odustaj / Alen Bačlija / Srbija   09:32

19:30H

Revijalni program - Međunarodni studentski kamp "Interakcija" - izbor filmova

21H

Vitraž / Nikola Šoškić / Srbija   12:10

Samo mravi i magarac / Milivoj Kostić / Srbija   00:34

Mouldable Kid / Anaïs Clerc-Bedouet / Francuska   07:56

Delicatessen / Fenglin Chen / SAD   04:40

Pupi / Zoran Đurković / Srbija   01:00

Earth 2.0 / Igor Stanojević / Srbija   12:00

Inspektor Šupak / Marko Radolović / Hrvatska   13:46

Hypntoized / Bojana Ivanović i Katarina Stojanović / Srbija   01:13

22H

Dartmoor Interlude / Amy Cutler / Engleska   04:00

Možda / Maša Miljković / Srbija   07:38

Moje slike moji snovi / Lidija Ilić / Srbija   01:40

Neki Ljudi / Sava Miljković / Srbija   04:46

Song Sotto Voce / Pierre Bessette / Francuska   10:20

 Intruder / Marko Kovač / Srbija   03:00

Intervention of Evil / Yazid Muhamad / Singapur   15:00

14.10.2017. SUBOTA

18H

Šamlica / Aleksa Borković / Srbija   02:00

Those Drawn Alive / Jukka-Pekka Jalovaara/ Finska   06:00

Kraljevstvo pčela / Matija Krstić / Srbija   17:00

Graphic Sex Ed / Russell Wyner / SAD   01:20

Crveno / Danilo Stanimirović / Srbija   10:21

Obsessed / Bojana Ivanović i Katarina Stojanović / Srbija   01:07

19:15H

REVIJALNI PROGRAM 

Filmske radionice Moj krupni plan - završni kratki filmovi

20:15H

Fried Barry / Ryan Kruger / Južna Afrika   03:25

Traspassing / Danilo Lučić / Srbija   06:51

Nije vreme za ljubav / Ivana Kosovac / Srbija   06:03

Remek-delo / Jelena Novaković / Srbija   06:37

Pink Dolphin / Tuo Kan / SAD   04:11

A Letter from Leticia/ Irene Blei / Argentina   03:16

San / Marko Tomović / Srbija   02:35

21H

DODELA NAGRADA

8. MikroFAF 12-14. oktobar 2017

Osmo izdanje MikroFAF-a održaće se 12-14. oktobra u Muzeju Jugoslovenske kinoteke, u organizaciji Udruženja „Satibara”.

Sa fokusom na umetničkoj slobodi, samoorganizovanosti, gerilskom filmu, art brutu, low-fi filmu, eksperimentalnim formama i svim audio-vizuelnim oblicima kroz koje autori imaju potrebu da se izraze (Glasno!), festival je ove godine obeležen sloganom LOUD EDITION! Akcenat je na filmu kao sredstvu skretanja pažnje na pojave i događaje u društvu ili ličnom okruženju koje možda izjedaju tiho, a zaslužuju glasnu reakciju. Loud film nema žanrovskih ograničenja, važno je samo da je delo nastalo iz potreba da se digne glas u ime onih koji ćute.

Na konkurs je pristiglo više stotina filmova iz svih krajeva sveta: Balkana, Evrope, SAD, Kanade, Australije, Rusije, Iraka, Irana, Indije, Afrike, Južna Amerike, Kine, Japana, Mjanmara, Latvije... Na naše veliko zadovoljstvo, prijavili su se brojni mladi autori. Za takmičarski program odabrana su 63 fima.

Mikropolis nagrade, ručno rađene statuete akademske umetnice Jelene Bošković, biće dodeljene autorima filmova u tri kategorije:

Kratki uradi sam film. Odnosi se na filmove u svim rodovima i tehnikama izrade (igrani, dokumentarni, animirani, eksperimentalni), nastalim u neprofesionalnim okolnostima, bez angažovanja profesionalnih radnika i bez profesionalnih obaveza tokom i nakon realizacije.

Nezavisni kratki film. Podrazumeva filmove koji ne odgovaraju uradi sam kriterijumima, a koji su nastali u slobodnoj produkciji, bez komercijalnih namera i producentskih pritisaka.

Loud Film. Ova kategorija namenjena je filmovima koji skreću pažnju na pojave i događaje u društvu ili ličnom okruženju koje možda izjedaju tiho, a zaslužuju glasnu reakciju.  Loud film nema žanrovskih ograničenja, važno je samo da je nastao iz potrebe da se digne  glas u ime onih koji ćute.

ŽIRI  

Filip Ćetković

Rođen 1981. u Beogradu. Osnivač MKC Kombinat, programski urednik bioskopa Mala Sloboda i višegodišnji saradnik filmskog programa Doma kulture Studentski grad.

Bavi se prikazivanjem filmova i produkcijom kratkih formi pod etiketom Krajnji Program.

Dejan Petrović
Scenarista i reditelj nekoliko kratkih igranih i dokumentarnih filmova, kao i brojnih promotivnih filmova, reklamnih i muzickih spotova, kao i emisija za televiziju. U svojstvu producenta, učestvovao je u produkciji oko četrdeset kratkometražnih dokumentaraca. Osnivač je i direktor Nezavisnog filmskog centra „Filmart“, u okviru koga se realizuje nekoliko projekata, između ostalih i Međunarodni studentski filmski kamp „Interakcija“. Profesor je režije na Akademiji umetnosti u Beogradu, ali i član udruženja Doksrbija – Dokumentaristi Srbije. Dobitnik je nekoliko nagrada na filmskim festivalima, između ostalih i Zlatne medalje Beograda za najbolji scenario na 62. Beogradskom festivalu dokumentarnog i kratkometražnog filma u Beogradu za film “Restart”. 

Marko Grba Singh

Rođen 1988. godine u Beogradu, SFRJ. Trenutno je na doktorskim studijama filmske i TV režije na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu. Napravio je nekoliko muzičkih spotova za domaće pop i rok bendove. Njegovi kratki dokumentarci „Kasno smo se sreli“ i „Bledo“ imali su svetsku premijeru na festival Visions du Réel u Nionu u Švajcarskoj.

Njegov srednjemetražni igrani film „Abdul & Hamza“, koji se bavi sudbinom izbeglica na tlu Evrope, premijerno je prikazan na festivalu FID Marsej 2015. godine i dobio specijalnu nagradu žirija u konkurenciji debitantskih filmova. Početkom aprila 2016. godine, u okviru projekta Looking China, odlazi u Kinu i snima kratki dokumentarac „Stars of Gaomeigu“, za koji dobija nagradu za najinovatiniji kratki film na festivalu Visions du reel u Nionu, 2017. godine. Bio je član studentskog žirija na festivalu u San Sebastijanu 2016. godine. Živi i radi u Beogradu.

Pored takmičarskog programa u  kojem će biti prikazani filmovi autora svih uzrasta i zanimanja, u revijalnom programu će biti predstavljeni:

Međunarodni studentski filmski kamp „Interakcija" - Izbor dokumentarnih filmova

Filmske radionice udruženja Satibara - Moj krupni plan - završni filmovi učesnika

Nakon dodele nagrada, festival se nastavlja proslavom u klubu PERKA, Zetska br.1

ULAZ NA SVE PROGRAME JE BESPLATAN

VIII MikroFAF - Official Selection

Hvala vam svima na prijavama na 8. izdanje festivala. Dobili smo mnogo odličnih filmova iz svih krajeva sveta: Balkan, Evropa, SAD, Kanada, Australija, Rusija, Irak, Iran, Indija, Afrika, Južna Amerika, Kina, Japan, Mjanmar, Latvija...

Nakon dugog rada i teških odluka, šaljemo vam zvaničnu selekciju za 8. MikroFAF koji će se održatu od 12. do 14. oktobra u Muzeju Jugoslovenske kinoteke u Beogradu.

Nastavite da stvarate i srećno svima!

******

Dear friends of MikroFAF,

Thank you all for applying to the 8th edition of the festival. We have received many great films from all over the world: the Balkans, Europe, USA, Canada, Australia, Russia, Iraq, Iran, India, Africa, South America, China, Japan, Myanmar, Latvia ...

After long work and difficult decisions, we are sending you the official selection for the 8th MikroFAF, which will be held on October 12-14 2017. at Museum of Yugoslav Film Archive in Belgrade.

Keep filming and good luck to you all!

Your MikroFAF team

Official Selection:

Šamlica / Aleksa Borković / Srbija

Embrio on the Road / Aleksandar Joksimović / Srbija

Those Drawn Alive / Jukka-Pekka Jalovaara/ Finska

Pasji život / Aleksandar Novaković / Srbija

She is I / Aleksandar Tokin / Srbija

To Leave or to Stay / Nico Martin / Francuska

Nikad ne odustaj / Alen Bačlija / Srbija

Kratak omaž ludilu / Anastas Stojilović / Srbija

Sedeti / Anica Ražnatović / Srbija

Hypntoized / Bojana Ivanović i Katarina Stojanović / Srbija

Obsessed / Bojana Ivanović i Katarina Stojanović / Srbija

Dear Goddess/ Ema Rose, Emma Guy / SAD

Traspassing / Danilo Lučić / Srbija

Crveno / Danilo Stanimirović / Srbija

Fried Barry / Ryan Kruger / Južna Afrika

Raskršće / Đorđe Ivanković / Srbija

Super Popara u službi građana / Đorđe Petrović / Srbija

Blindly / Valérian Denis, François Saintin / Francuska

September 1963. / Dragan Mileusnić / Srbija

Bela noć / Dragana Nikolić / Srbija

Delicatessen / Fenglin Chen / SAD
What Deams May Come / Edis Tursić / BiH

Stanica / Filip Stojiljković / Srbija

Four Postcards to Marta / Herman Talavera / Španija

Earth 2.0 / Igor Stanojević / Srbija

Nije vreme za ljubav / Ivana Kosovac / Srbija

Intervention fo Evel / Yazid Muhamad / Singapur

Pokret / Ivana Nedeljković / Srbija

Wu Wei (Non-Action ) / Bill Sandidge / SAD

Remek-delo / Jelena Novaković / Srbija

The Dreams Executioner / Darwesh Omer / Irak

Tri heroja / Kristina Milosavljević / Srbija

Harry-A.K.A Bullet Baba / Rohit Bhardwaj / Indija

Skok / Lidija Antonović / Srbija

Moje slike moji snovi / Lidija Ilić / Srbija

Parking / Luka Palić / Srbija

Citizens / Marc Nadal / Španija

Intruder / Marko Kovač / Srbija

Inspektor Šupak / Marko Radolović / Hrvatska

San / Marko Tomović / Srbija

Mouldable Kid / Anaïs Clerc-Bedouet / Francuska

Možda / Maša Miljković / Srbija

Hemi – JNT / Hemi Behmoaras / Turska

Kraljevstvo pčela / Matija Krstić / Srbija

Song Sotto Voce /  Pierre Bessette / Francuska

Samo mravi i magarac / Milivoj Kostić / Srbij

Stories Lived / Nastas Krnjaja / Srbija

Pobednik / Nemanja Jovanov / Srbija

Graphic Sex Ed /  Russell Wyner / SAD

Šuster / Nenad Marinković / Srbija

Vitraž / Nikola Šoškić / Srbija

San / Novak Požarev / Crna Gora

Teret / Stefan Teofilović / Srbija

The Underground Artist / Sean Lindert / SAD

Mi / Tamara Bročić / Srbija

Ljubav bez predrasuda / Đorđe Kovačević / Srbija

Šnenokle / Zoran Đurković / Srbija

Shala / João Inácio / Brazil

Dartmoor Interlude / Amy Cutler / Engleska

Neki Ljudi / Sava Miljković / Srbija

Agelasta / Sara Gracia Jiménez / Španija

Pink Dolphin / Tuo Kan / SAD

A Letter from Leticcia / Irene Blei / Argentina

Konkurs za prijave na 8. MikroFAF

Dragi ljubitelji „uradi sam” filma svih uzrasta i zanimanja,
Pozivamo vas da prijavite svoje radove na konkurs za osmo izdanje međunarodnog festivala kratkog filma MikroFAF, u oraganizaciji Udruženja „Satibara”.
Ovogodišnje druženje i gledanje filmova biće od 5. do 7. oktobra u Muzeju Jugoslovenske kinoteke u Beogradu, a slogan pod kojim se festival održava je LOUD EDITION.
I dalje držimo fokus na umetničkoj slobodi, samoorganizovanosti, gerilskom filmu, art brutu, low-fi filmu, eksperimentalnim formama i svim audio-vizuelnim oblicima kroz koje imate potrebu da se izazite. Glasno!
Kategorije za koje se možete prijaviti su sledeće:

• Kratki uradi sam film. Odnosi se na filmove u svim rodovima i tehnikama izrade (igrani, dokumentarni, animirani, eksperimentalni), nastalim u neprofesionalnim okolnostima, bez angažovanja profesionalnih radnika i bez profesionalnih obaveza tokom i nakon realizacije.

• Nezavisni kratki film. Podrazumeva filmove koji ne odgovaraju uradi sam kriterijumima, a koji su nastali u slobodnoj produkciji, bez komercijalnih namera i producentskih pritisaka.

• Loud Film. Ovom kategorijom želimo da vas pozovemo da skrenete pažnju na pojave i događaje u društvu ili vašem okruženju koje možda izjedaju tiho, a zaslužuju glasnu reakciju. Zabodite prst u oko, dunite u pištaljku, uperite kameru u srž problema, bacite kamenčić koji će da pokrene lanačnu reakciju. Loud film nema žanrovskih ograničenja, važno je samo da je vaše delo nastalo kao potreba da dignete glas u ime onih koji ćute.
Mikropolis nagrade - ručno rađene statuete - dodeliće tročlani žiri.

Propozicije konkursa za 8. MikroFAF:

1. Rok za dostavljanje radova je do 15. avgusta.
2. Prihvatljivo trajanje rada je do 15 minuta.
3. Maksimalan broj filmova po autoru je tri.
4. Ne postoje ograničenja u odnosu na zemlju porekla autora ili filma.
5. Autor treba da naznači za koju kategorija prijavljuje film (Uradi sam film, Nezavisni kratki film, Loud Film). Ukoliko to ne učini ili ako film ne odgovara prijavljenoj kategoriji, organizatori će u odnosu na temu ili „uradi sam” princip uključiti film u jednu od selekcija po svom nahođenju.
6. Filmovi koji nisu na srpskohrvatskom ili engleskom jeziku, moraju imati prevod (na jedan od ova dva pomenuta jezika).
7. Radovi se prijavljuju tako što ih pošaljete elektronskim putem podizanjem filma na neki od sajtova za deljenje velikih fajlova (Wetransfer, DropBox, SendSpace,Yousendit, FileConvoy i sl.) i ispišete podatke koje nam pošaljete na e-mail festivala mikro.faf@gmail.com, nakon čega će vam prijem biti potvrđen i film će se smatrati prijavljenim.
8. Podaci koje je neophodno dostaviti su: naziv filma, ime i prezime autora, godina i zemlja produkcije, kratak opis (maksimalno 500 reči) i trajanje filma, kratka biografija autora (maksimalno 500 reči), kontakt telefon i e-mail autora. Nepotpune prijave neće biti razmatrane.

Napomene: Jednom prijavljen film nije moguće odjaviti; festival zadržava pravo na prikazivanje filma više puta kao deo selekcije festivalskog programa uz obaveštavanje autora, kao i na korišćenje isečaka ili fotografija iz filma u promotivne svrhe.

Za sve dodatne informacije pišite nam na mikro.faf@gmail.com

Srećno!

Vaš MikroFAF tim

Dear lovers of "do it yourself" movies of all ages and occupations,

We invite you to submit your works to the competition for the eighth edition of the international Short Film Festival MikroFAF, organized by the Association "Satibara".
This year we will gather and watch movies from the 5th to the 7th of October at the Museum of Yugoslav Film Archive in Belgrade (Serbia).
The slogan of the Festival is LOUD EDITION.
We keep focusing on artistic freedom, self-organization, guerilla, art brut, low-fi movie, experimental forms and all audio-visual forms through which you can express yourself. Loud!
The categories you can sign up for are:
• Short DIY Film. It refers to movies of all genres (fiction, documentary, animated, experimental...) and production techniques, made in non-professional circumstances, without the involvement of film professionals and without professional obligations during or after the production.

• Independent Short Film. It refers to film makers that do not correspond to DIY criteria, who work in independent production, without commercial intentions and pressures of the producers.

• Loud Film. With this category, we want to invite you to draw attention to the phenomenon and events in a society or environment, which may be "killing" quietly and deserve a loud response. Stack your finger in the eye, dangle into the whistle, point your camera to the core of the problem, throw a stone that will trigger a chain reaction. Loud Film has no genre restrictions, it's only important that your work was created as a need to raise a voice in behalf of those who are silent.
Mikropolis Prizes - handmade statuettes - will be given by a three-member jury consisting of renowned artists from various areas of the arts.

Contest rules for 8th MikroFAF:
1. The deadline for submitting entries is 15th August, 2017.
2. Acceptable duration of short films is up to 15 minutes.
3. A maximum of three works can be submitted by each author.
4. There are no restrictions on the country of origin of the author.
5. The author may indicate which category they are entering the film for (Short DIY Film, Independent Short Film, Loud Film). If the author does not state an award or the film does not correspond to the chosen selection, the organisers will use their discretion to enter the film into a suitable category.
6. Films that are not in Serbian or English must have a translation (in one of the two languages mentioned).
7. You can apply electronically by uploading the films to one of the sites for sharing large files (Yousendit, Sendspace, Wetransfer, DropBox, FileConvoy etc.) and send the download link, along with the necessary information, to the festival email (mikro.faf@gmail.com). You will be sent confirmation that we have received it and the movie will be considered entered.
8. VERY IMPORTANT – Required Information when applying: the name of the movie, country of production, the duration and a brief description (up to 500 words) of the film, the author's name, age and a short author biography (up to 500 words), contact phone number and an e-mail address for the author. Incomplete applications will not be considered.

Notes: Once entered, it is not possible to withdraw your film from the festival. The festival reserves the right to show the film several times as part of the selection of the festival program, as well as the use of clips or stills from the film for promotional purposes. Authors will be informed about any such actions.

Good luck!

Yours, MikroFAF

FEST 2016: ANARHISTI (LES ANARCHISTES)

Adele Exarchopoulos, zvezda proslavljenog PLAVO JE NAJTOPLIJA BOJA (BLUE IS THE WARMEST COLOR), i milje francuskih anarhista s kraja XIX veka, očito su bili dovoljni da kostimiranoj političkoj melodrami Eliea Wajemana omoguće prikazivanje u Kanu, i punu salu Doma omladine u večeri beogradskog FEST-a 1. marta, iako je reč o mlakom i nedorečenom filmu, koji bi u formi TV-serije možda povezao sve labave niti i realizovao svoje ambiciozne namere, što, nažalost, ne uspeva u 100 minuta ravnog ritma, sa retkim akcentovanim scenama i fabularnim punktovima.


Iako je najviše zamerki upućeno na odnos Žana Albertinija, policijskog doušnika koji se ubacuje u grupu pariskih anarhista, u septembru 1899. godine, i Židit, mlade, lepe anarhistkinje zaljubljive prirode i slobodnih manira, u koju se Žan zaljubi, i koju potom pokušava da sačuva u izveštajima policiji, glavni problem nije u dramaturškoj obradi tog odnosa, niti u "hemiji" između glumaca - iako jeste i u tome. Problem, naime, leži upravo u rediteljskoj koncepciji - naglašeno plav kolorit, koji je trebalo da Pariz učini mračnim, u stvari guši figure i mizanscen, na momente se akcija i reakcije glumaca jedva i vide, a dominacija krupnih planova u pretežno govornim scenama, kojima film obiluje, umanjuje glavnu tenziju u zapletu, i utiče na lošu preglednost priče. Ključna scena seksa Žana i Židit rešena je u ekstremno krupnim planovima lica, gde ne vidimo ni s od strasti, i ni m od moralne dileme Žana koji mora da laže Židit, iako bi te dve stvari naprosto morale biti u  sceni. Nejasnu funkciju imaju i anahronizmi u muzici, tj. da se originalna gudačka tema, koja je ilustrativna i retko doprinosi odnosima ili atmosferi, kombinuje sa savremenim muzičkim numerama, poput "I Go to Sleep" od The Kinks.

Iako je politička radikalnost anarhista mogla biti iskorišćena da film dobije na intenzitetu i da se podignu dramski ulozi, ona se javlja samo na početku filma, da bi se kasnije gotovo potpuno izgubila - anarhisti su svedeni na kradljivce escajga i nakita po grobljima, puno sastanče i malo toga rade,  pa od neke ozbiljne dramatičnosti revolucionarnog rada - opasnosti od policije, progona, skrivanja, atentata, pobune radnika ili slobodnog života u komuni - nema ni govora.


Likovi u grupi koju pratimo prikazani su kao sanjari i zanesenjaci, skupina sastavljena od komunarske dece, razočaranih buržuja, preprodavaca i blentonja, i njihove političke ideje, svedene na floskule i parole, u takvom kontekstu ne zvuče relevantno. Žan je, dakako, u centru drame, pošto je u poziciji policijskog  doušnika koji pokušava da spase ženu u koju je zaljubljen, u trenutku kada otkriva da mu je pokojni otac takođe bio anarhista, i postaje sve bliži anarhističkim idejama. Publika bi se lako vezala za tu prepoznatljivu poziciju iz melodrama i trilera - junak koji se lažno predstavlja ulazi u odnos s nekim da bi nešto izvukao, a onda postaje istinski blizak s tom osobom, pokušavajući da odloži trenutak istine - da je takva Žanova pozicija zaista bila glavni rediteljev fokus. No, budući da se ta pozicija ne postavlja efikasno, njeno razrešenje na kraju, kada Židit shvata ko je bio Žan, i beži u Ameriku, deluje emotivno neubedljivo.

U odnosu na vinterbergovu KOMUNU, takođe u programu FEST-a, ili JAHAČ PO IMENU SMRT Šahnazarova, recentniji primer slične priče, ANARHISTI su slab film kog glavni aduti pomenuti na početku teksta teško da mogu ostaviti u sećanju gledalaca. Samim tim, bio bih iznenađen da dobije nagradu na  FEST-u, u glavnoj takmičarskoj selekciji.

FEST 2016: MRVICE (CRUMBS)

MRVICE (CRUMBS) su postapokaliptična fantazija smeštena u Etiopiju, jeftin sci-fi na granici amaterskog filma, sa dozom komedije, obiljem nadrealističkih prizora i stavom bunjuelovske nehajnosti prema logici narativa. U filmu  glume naturščici, a sama priča kao da nije najpre napisana u obliku scenarija, već da je improvizovana prema živopisnim lokacijama na koje je reditelj Miguel Llansó nailazio u slobodnim danima tokom svoje diplomatske karijere činovnika u španskoj ambasadi u Etiopiji.

Zapuštene pruge, dotrajali vozovi, napuštene železničke stanice i kuglane, stari bioskop u kom se 40 godina vrti neki užasan film o Supermenu, ruševine i zarđale mašine, u oštrom kontrastu sa pejzažima Etiopije koji oduzimaju dah, ogromnim zelenilom i plavetnilom šuma, jezera i planina, a iznad svega svemirski brod koji iznenada počinje da radi - to je ambijent Llansoovog filma, u koji on pokušava da smesti pravolinijsku priču o putovanju heroja, ali da se istovremeno šali sa njenim tropovima i obrascima postapokaliptičnog filma.


Za to uglavnom koristi rekvizite, i, ako ni zbog čega drugog, MRVICE vredi gledati jer se u njima vide razni zabavni efekti koji se mogu ostavariti smeštanjem poznatih i banalnih predmeta u neobičan filmski kontekst. Svet u kom žive Kendi, oniži tip sa čupavom kosom i bradom, zgrbljen i iskrivljene kičme, koji veruje da je došao sa druge planete, i njegova trudna žena Brdi, koja održava kuglanu u kojoj žive, sanja čudne snove, i komunicira sa Deda Mrazom, zasićen je ostacima američke pop kulture, koji godinama nakon Velikog rata i apokalipse, postaju predmeti religijskog obožavanja, ali i cenjena roba na tržištu.

Figurice Nindža-kornjača, ploča Majkla Džeksona, mačevi Mastersa, majica Supermena - to su rekviziti koji se istovremeno proglašavaju za kulturne artefakte nestale civilizacije, i služe heroju Kendiju kao talismani i oružje na  putovanju u potrazi za Vešticom i Deda Mrazom, od kojih očekuje da mu kažu kako da se domogne letećeg tanjira i vrati na svoju rodnu planetu. Naravno, ovakav religijsko-arheološki kontekst u koji su smešteni trivijalni predmeti masovne kulture, proizvodi nepogrešivi komični efekat - kao i slika Majkla Džordana, kom se Brdi, pred kičastim oltarom, moli za uspeh svog muža Kendija. Ipak, ma koliko to zvučalo zanimljivo, treba imati na umu da film izgleda kao niskobudžetna amaterska produkcija, na kojoj se ekipa dobro zezala, i da su gegovi i šale sa igračkama i rekvizitima katkad naprosto infantilni.

Srećom, film traje 68 minuta, i za to vreme uspeva da u svojoj nadrealističkoj konfuziji napravi nekoliko zabavnih trenutaka, a da to sve ne postane pretenciozno i zamorno. Reč je o filmu kakav bi kod nas pravili Siniša Dugonjić, Miki Lakobrija i ekipa oko Mladih kadrova za Festival jeftinog filma u Subotici, tamo negde početkom 2000-ih, a niz takvih simpatičnih amaterskih dela opisan je u knjizi Izgubljeni svetovi srpskog filma fantastike Jovana Ristića i Dragana Jovićevića, tako da naša odabrana publika može lako da prihvati ovakav pristup filmu (Dragan Jovićević je i u žiriju FEST-ove selekcije Granice, u okviru koje su MRVICE prikazane).

Međutim, zaista je pitanje ko bi, osim festivala treša, horora i svakakvog fantastičnog film, čiji selektori imaju gikovsku naklonost prema ovakvom tipu filma, ozbiljno razmatrao MRVICE za neku važnu nagradu- tako da su prikazivanje Llansoovog filma u Rotedramu, i nagrade na Los Anđeles Film Festivalu i na Fantasia Film Festivalu u Montrealu zaista vrhunski uspeh MRVICA. Ipak, čini mi se da na reditelja Miguela Llansoa treba obratiti pažnju: on poseduje ironiju, duhovitost i nadrealistički nerv, a svojim uzorima proglasio je Bunjuela, Hercoga i Čaplina, i nije da se nešto od njihovog duha ne vidi u MRVICAMA, što je dovoljna preporuka da poželim gledati i njegov drugi film.

FEST 2016: ZAŠTO SI ME OSTAVIO (LAMA AZAVTANI)

ZAŠTO SI ME OSTAVIO (LAMA AZAVTANI) već od naslova upućuje na svoj prvenstveni interes za religijska značenja, jer je reč o poznatom stihu iz 22. Psalma Davidovog, koji potom u Novom Zavetu izgovara i Hristos na krstu. Religijski simbolizam naglašava se i prvim natpisom, iz Jevanđelja po Mateju, o tome da je bolje odseći ruku koja te navodi na greh, nego da ti celo telo trune u paklu - što je često tumačeno kao zabrana masturbacije.

Debitantski film izraelske rediteljke Hadar Morag doslovno kombinuje smisao izvora na koje upućuje: pratimo priču o Muhamedu, mladom palestinskom momku iz Tel Aviva, koji radi u pekari, u nepodnošljivoj buci, kradom masturbira, i vozi bicikl kroz grad, od jevrejskog dela, u kom radi, do arapskog, u kom živi, pokušavajući da izbegne vršnjačko nasilje: klinci ga jure, tuku, nazivaju ga izdajnikom, a kod kuće, gde živi s majkom i sestrom u bedi, dok mu je otac u zatvoru, nije mnogo bolje. Kada Muhamed upozna Gureviča, matorca koji vozi motor i zarađuje oštreći noževe po restoranima, priča se baš ne razvija mnogo, ali svakako dobija na religijsko-frojdističkoj simbolici - što, po svemu sudeći, zapravo i zanima rediteljku. Do kraja filma Gurevič će Muhamedu postati guru i zaštitnik, a detalji ruku i noževa u scenama oštrenja, uz scene masturbacije, naglasiće homoerotizam, pervertirani odnos simboličkog oca i sina, a potisnuta i tabuizirana seksualnost, kako to već biva, vodi u bizarno nasilje na kraju filma.

Pošto želi da izbegne jezička objašnjenja, kako bi ostavila gledaocu da u prizore upisuje simbolička značenja, Morag igra na kartu ekspresivne i pojačane zvučne slike: sveden dijalog, ili izostanak dijaloga, otvara prostor da neprekidni ropot mašina u pekari, brujanje kamena za brušenje, brundanje motora, šum gradskog saobraćaja, i druga buka koja prati Muhameda, dođu u prvi plan. Kamera je iz ruke, ali stabilna, uz par scena dokumentarističkog drmusanja i praćenja junaka iza leđa, igra se na režiju unutar kadra, naročito na treći plan, gde se par puta usmerava pažnja gledaoca (u jednoj od ključnih scena, kada se otkrivaju Gurevičeve seksualne sklonosti, ta dubina kadra zaigra, ali nisam siguran da li je dobro rešenje, jer gledalac može lako da previdi šta se dogodilo), vožnje bicikla su nešto dinamičnije, ali nakon prve scene napada na Muhameda više otkrivaju neku atmosferu Tel Aviva nego što govore o glavnom junaku, fotografija jeste dokumentaristički sirova u eksterijerima, ali je u enterijerima, često u mraku ili senkama, svetlo dosta kontrolisano zarad naglasaka.

Morag je očito imala nameru da istakne i motiv tela, tako da gledalac prestane da razmišlja o profilima likova, već da se bavi njihovom fizikalnošću i dešifrovanjem religijskog podteksta, ali bojim se da za takav pakt sa gledaocem nije ponudila dovoljno razloga ni u naraciji ni u vizuelnom stilu. Tome su daleko više doprineli naturščici u glavnim ulogama - Muhammad Daas, klempav, kratko ošišan i izdužen klinac spojenih obrva, u dronjavom odelu i tamnog tena, i suvonjavi, sedi Yuval Gurevich, koji bez osmeha, u crnoj rokerici, oštri noževe i vozi motor. S njima dvojicom, ova priča, očišćena od teoloških pretenzija, bila bi svakako efektnija u kratkom filmu.

ZAŠTO SI ME OSTAVIO je na FEST verovatno stigao putem Venecije, gde je prikazan u selekciji "Horizonti". Kada je reč o Beogradskom Pobedniku, ovom filmu bi zbog religijske simbolike mogao biti naklonjen Pavel Lungin, ali sumnjam da ima veće šanse za nagradu.

FEST 2016: ODABRANE (LAS ELEGIDAS)

ODABRANE (LAS ELEGIDAS), drugi film meksičkog reditelja Davida Pablosa, prikazan u Kanu u selekciji Un Certain Regard, tematizuje trgovinu ljudima i maloletničku prostituciju u Meksiku. Priča intrigantne premise odigrava se u Tihuani, gradu na granici Meksika i SAD-a: Ulis i Sofija otpočinju ljubavnu vezu, ali otkriva se da je on podvodač za javnu kuću koju drže njegov otac i brat, a da je ona odabrana da bude njegova prva žrtva.

Za gledaoca koji nije pročitao sinopsis pre odlaska u bioskop, film počinje kao obična tinejdžerska ljubavna priča. Prvi nagoveštaj problema vidimo kada Sofija upozna Ulisovu porodicu, a iz Ulisovog ćutanja i ozbiljnog lica usred živahnog porodičnog ručka, shvatamo da nešto nije u redu. U 15. minutu filma Ulis naprosto kaže Sofiji kakav mali porodični biznis vodi njegov otac, i od tada je dijalog značajno redukovan, a priča dobija na intenzitetu s početkom ozbiljnog konflikta, jer Ulis želi da izvuče Sofiju iz predviđenog scenarija, i ulazi u sukob sa ocem i bratom. Dozirajući informacije i plasirajući ih na vreme, Pablos u prvoj polovini filma sigurno vodi priču, uvodeći još jedan nivo zapleta - paralelno pratimo Sofijine prve dane u javnoj kući, Ulisov otpor ocu i njegovu moralnu dvojbu kada mu otac kaže da može izvući Sofiju, ako dovede drugu. Kada sa drugom devojkom počne da se ponavlja sličan scenario, ali s malo više njenog otpora, priča zbog predvidljivog ponavljanja s neznatnim varijacijama počinje da biva zamorna, i to je, uz tanušne motivacije likova i njihove nerazvijene profile, koji više služe moralitetu i tematskom fokusu na prostituciju, nego kompleksnoj ljudskoj drami, najveća mana Pablosovog inače solidnog filma.

Stilski, u pitanju je manje-više klasičan festivalski sporać, sa uglavnom statičnom kamerom i ponekad uzdržanim pokretima, farovima i pokojim švenkom, koji posebnu funkciju dobijaju u prostoru javne kuće, kada hladnokrvno otkrivaju ogoljeni prostor - bele zidove, kauč i par stolica - u kom su kidnapovane devojke prisiljene na rad, i time naglašavaju da je naprosto reč o zatvoru u kom su devojke seksualno eksploatisane, a ne o egzotičnom mestu erotskog naboja.

Tu su, dakako, i obavezna ritmička usporavanja i pauze, sa glavnim likom koji je negde sam i ne radi ništa, namenjene nagađanju publike o njegovom unutrašnjem životu: imamo tri puta kadar u kom je Ulis ispred plavog zida u svojoj sobi, ali je ta vrsta klišea ipak varirana izmenama u radnji (treći put u sobu ulazi brat i donosi Ulisu deo novca koji je Sofija zaradila, u trenutku kada je Ulis pred najvećom etičkom dilemom da li da uopšte pristane da živi od te javne kuće, i kako da se otrgne). Na sredini filma, i Sofija je slično kadrirana, ali pred žutim zidom, sa sličnom namerom nagađanja publike o tome da li se već prilagodila užasu javne kuće.

Sve je, dakle, stilski promišljeno i konzistentno, i bez mnogo originalnosti ili intenziteta, kako se i očekuje od ovakve vrste filma, ali se ipak izdvajaju dva trenutka. Prvi je kada Ulis izađe na ulicu da pronađe onu kojom želi da otkupi Sofiju, a brat mu objašnjava kako da je uspešno zavede: u montažnoj sekvenci, na horizontalno podeljenom ekranu (split-screen), vidimo dosta devojaka, raspoloženih, mladih i naivnih, i cela scena metaforički sažima poentu koju Pablos želi da izgura tokom celog filma: nakon što smo videli sudbinu Sofije, prve devojke koju je podveo, svaku devojku koju Ulis pogleda gledamo kao potencijalnu žrtvu, a svako zavođenje kao moguće podvođenje.

Drugi upečatljiv trenutak istakli su svi dosadašnji kritičari, a to je, takođe montažna, sekvenca Sofijinog rada u javnoj kući: klijenti su prikazani goli do pasa, ispred belog zida, frontalno kadrirani u srednjem planu, i gledaju u Sofiju, slično kadriranu, ali iz višeg rakursa, tako da deluje podređeno, uz zvuke seksualnog odnosa u offu.

Osim očigledne teme maloletne prostitucije u Meksiku, tu su teme porodice i patrijarhata, ili bolje: naličja tipične srednjeklasne porodice. Naime, Ulisu se nekoliko puta naglašava da mora ostati u podvođenju zbog porodice, a prostitucija se kontrastira sa toplim porodičnim scenama Ulisove podvodačke familije. Čak je porodična normalnost iskorišćena kao mamac kojim se zadobija poverenje žrtava - obe stvari na kraju imaju istu poentu, da je trgovina ljudima potpuno normalizovana (Ulis kaže da je i policija na njihovoj strani) i da postaje deo ekonomske razmene, u kom su žrtve iz siromašnih porodica najpre zavedene klišeima romantične ljubavi, a potom surovo eksploatisane, bez ikakvih posledica. U postavljanju glavnog lika u središte tog moraliteta, Pablos je zapravo najbolji, ali film ne nudi nikakvo rešenje. Osim ako ne zaključimo da je sve veća moralna korumpiranost, koju doživljava Ulis pokušavajući da nađe kompromis, jasan odgovor da samo odlučan otpor može spasiti ako ne život, ono barem dušu.

Na kraju, ODABRANE su samo festivalska sigurica, ni po čemu izuzetna, a pošto je film u glavnom takmičarskom programu FEST-a, čini mi se da u ovakvoj, u suštini slaboj, konkurenciji, ima šanse barem da bude ozbiljno razmatran, iako pretpostavljam da će u sukobu sa ZVIZDANOM, regionalnim favoritom, kom bi mogli biti naklonjeni glumci, i 99 DOMOVA, koji je najcelovitiji i rediteljski vrlo ubedljiv, otpasti u finalnom krugu za Beogradskog Pobednika.

CLIP AND THE TURBO FOLK GENERATION

"I did not invent turbo folk. I simply named it," in his 2005 song called "Turbo Folk" says Rambo Amadeus, jazz-rock and avant-garde composer based in Belgrade, Serbia, who is often considered as the father of the genre. When thinking about this statement, we actually find ourselves in the middle of an intensive debate in the Balkans. Was turbo folk phenomena consciously created, promoted and exploited by the regime of Slobodan Milošević, i. e. by the cultural and economical elites close to him, in order to establish an escapist soundtrack to cover the wars and robberies of the 1990s? Or was it simply an expression of cultural taste and desires of the masses that could finally have its moment of pathos, after the state-controlled culture fell apart with Eastern European socialism in 1989?

 Most probably – it was both. As almost every other mass culture phenomena, turbo folk has its regressive and exploitative side, but liberating and subversive one as well. We can see how in Maja Miloš’ film CLIP (2012) Serbian kids embrace the dominant mainstream music genre in the Balkans and its sang models of behavior (promiscuity, alcohol, exhibitionism, violence, kitsch), while at the same time making it a liberating experience for their bodies, a paradigm that enhances their sex and enjoyment, their independence, and, after all, annihilates the misery of their poverty and the dictate of “socially reasonable” conformism. That said, we can certainly debate whether Maja Miloš is true to the real situation and honest in her worried approach, or whether she is exploitative and unfair when she presents the working class Serbian kids as peculiar population with uncontrollable hedonistic zeal: they do everything that bourgeois class wants to do (filmmakers in Serbia usually fall under this higher class), but has good moral and education that prevents it from doing? Therefore, bourgeois filmmakers can envy these ‘other’, working-class turbo folk kids, for having the opportunity to set themselves on fire.

This complex set of questions is also at the center of the turbo folk ambivalence, and it is perfectly visible in the careers of the turbo folk parents – Rambo Amadeus and Marina Tucaković. A little bit of context: during the period when Serbia was a part of the socialist Yugoslavia (1945-1991), all broadcasting companies were publicly owned. Therefore, culture in general was developed with an enlightened aim to educate the masses, which meant it was mostly a compromise between high- and lowbrow culture, shaped by the editors and editorial boards. Although SFR Yugoslavia had a sort of market socialism, at the end of the 1980s and the beginning of the 1990s even more free market came: private music production and broadcasting companies, discotheques and clubs, right-wing populism and nationalism in the political sphere… “I was listening to the radio then,” once said Rambo Amadeus in an interview, “and 90 percent of the stations were playing some terrible folk music. The lyrics were stupid, the music simplified. So I decided to experiment with this folk market boom and make some folk songs that were even more stupid. I sold them to some of the emerging folk performers and waited to see what would happen.” This experiment wasn’t something Amadeus had never tried before: in the early and mid-1980s, he was mocking the folk music by taking its worst lyrical banality and typical melodies and adding to it gothic rock style, hard rock riffs, funky and disco rhythms, etc. 

At the same time, the most prominent Serbian pop rock lyricist Marina Tucaković was also making folk parodies while living on the safe side of avant-garde pop band she was a part of. Marina and Rambo were probably counting on the idea that, in the still-socialist Yugoslav 1980s, they had an educated urban audience that would understand those obvious examples of camp, of playful postmodernist approach towards the kitschy substance of folk they actually despised. 

But free market has no understanding for subtle aesthetical questions, although it is very good in irony. The 1990s came, the society in the Balkans became confusing, and Marina Tucaković and Rambo Amadeus soon became known as the mother and father of turbo-folk: they wrote some of the biggest hits of the genre and collaborated with numerous folk stars who sold hundreds of thousands of their silly folk songs that mixed completely foolish lyrics with oriental melodies, disco, techno and funky. Evergreen music, traditional folk, pop and rock, all saw their demise from once dominant, promoted and respected genres. So in order to make money, other disappointed rockers followed Amadeus and Tucaković examples, taking the turbo-folk extravagance to an unimaginable degree. It was life during wartime and everything could be sold: heavy metal riffs in the middle of an otherwise typical Balkan-style folk song about love; hip-hop and accordion; euro-dance groove under the scenes of rural life; AC/DC introduction to “Thunderstruck” slightly deformed to fit the recognizable melodic decorations of the traditional Balkan singing… Music videos were filled with bright colors, eroticism of all sorts, fires, horses and tigers, expensive cars and expressionist-style shots… (Well, you’ve seen the videos of Rihanna, 50 Cent, Beyonce, Lady Gaga, Britney Spears, Shakira… Imagine a cheap, low-fi version of it, and you’ll get the picture.) One of the prominent Belgrade costume designer said she would put a typical homosexual iconography in a video just to see where is the line she would be warned not to overstep – there wasn't any. These guys were buying everything and had no criteria – as long as it is colorful.

To this day, not much has changed in terms of style. But the two things did evolve: the economic impact of turbo folk and the attitude of cultural elites towards it. Nowadays, turbo folk is probably the best Serbian exported good, it is popular in all ex-Yugoslav states, as well as in Bulgaria and Albania – who all, of course, besides Serbian, have their own turbo folk stars. Performers earn a lot of money by touring not only Balkan states, but singing at the discotheques for the Balkan immigrants in Western Europe, USA, Canada and Australia. There is a TV-channel that plays exclusively turbo folk videos (of course, it has ‘Balkan’ in its name). Turbo folk CDs and DVDs are sold on every gas-station from Slovenia to Greece and Turkey. It connects Balkan nations extremely well, in spite of the fact that most of them have a strong nationalist sentiment and officially don't like each other. An although an article on the phenomena you’ll find on Wikipedia is basically right when it describes the right-wing and left-wing critique of the genre, it seems that many Balkan leftist today defend turbo folk for the same reason conservatives attack it. There is an emerging leftist theoretical scene that sees turbo folk as grass root style and emphasizes its subversive sides: attack on patriarchal values, support for independent women, anarchic hedonist desires, sexually liberal views (including LGBT themes and characters in songs and videos)… On the other hand, it is still a type of the mass culture par excellence and, therefore, very often the proponent of the dominant patriarchal and capitalist ideology, only sometimes covered in ‘liberal’ sheets. 

Because this ambivalence is at the core of turbo folk, the fact that main characters of Maja Miloš' film are so deeply involved with it makes their complete social habitus raise ethical and political questions that are not easy to answer. Are these kids the victims or are they a part of the problem? Do they accept or challenge the dominant ideology, and in what way? And if the bourgeois filmmakers also listen to turbo folk and embrace some of its values, why do they put the moralistic blame on working class? Yet, one thing is doubtless: these questions are relevant for the Balkans as they are relevant to any other place where you are inclined to think of the impact dominant values of the society and its mass culture have on adolescents. 

Ivan Velisavljević